مساجد؛ پایگاه تابآوری محلات در بحرانها
به گزارش خبرنگار تابناک از استان قم، «مهدی متقیان» مدیرکل پدافند غیرعامل استان قم در نوزدهمین برنامه «زیستبوم مسجد» با اشاره به جایگاه ویژه مساجد در بستر اجتماعی محلات افزود: مساجد میتوانند در شرایط بحران، بهعنوان پایگاههای اطلاعرسانی امن عمل کرده و با اتکا به ظرفیت بالای اعتماد اجتماعی، نقش مؤثری در انتقال پیامهای رسمی، کاهش شایعات و مدیریت افکار عمومی ایفا کنند.
وی هدایت جامعه محلی توسط امام جماعت در زمان تهدیدات را از وظایف ذاتی ائمه جماعات برشمرد و گفت: ارائه رهنمودهای مبتنی بر آرامسازی روانی، مدیریت هیجانات اجتماعی و تقویت امید و همدلی، از مهمترین مأموریتهای امامان جماعت در شرایط بحرانی است.
مدیرکل پدافند غیرعامل، افزایش تابآوری اجتماعی از طریق آموزشهای منظم درباره مخاطرات طبیعی و غیرطبیعی را ضروری دانست و تصریح کرد: ترویج فرهنگ پیشگیری و ایمنی در سخنرانیها و جلسات مذهبی با زبانی قابلفهم و مورد اعتماد عموم، و همچنین ساماندهی نیروهای داوطلب مردمی از میان نمازگزاران برای مشارکت در امداد، تخلیه، اسکان اضطراری و پشتیبانی لجستیکی، از کارکردهای کلیدی مساجد بهشمار میرود.
مشاور عالی استاندار با اشاره به موقعیت جغرافیایی مناسب مساجد در مرکز محلات اظهار داشت: مساجد میتوانند بهعنوان نقاط تجمع اضطراری مورد استفاده قرار گیرند و با ذخیرهسازی تجهیزات حداقلی همچون کمکهای اولیه، آب بستهبندی، وسایل ارتباطی ساده و نقشههای مدیریت بحران، نقش مؤثری در ساعات اولیه وقوع بحران ایفا کنند.
وی همچنین بر ضرورت ایجاد شبکه ارتباطی محلی از طریق هماهنگی ائمه جماعات با بسیج، هلالاحمر، شوراهای محلی و مدیریت شهری تأکید کرد و افزود: رصد اجتماعی، شناسایی ضعفهای پدافند غیرعامل محله از طریق گزارشهای مردمی، و تقویت همبستگی اجتماعی، خود نوعی پوشش دفاعی مؤثر در برابر تهدیدات روانی، اجتماعی و امنیتی محسوب میشود.
مهندس متقیان ارائه آموزشهای پناهگیری و مقابله با تهدیدات مختلف از جمله زلزله، انفجار، تهدیدات زیستی و سایبری با همکاری متخصصان پدافند غیرعامل را ضروری دانست و گفت: اطلاعرسانی درباره نقاط پرخطر، مسیرهای امن، و لزوم رعایت استانداردهای ساختوساز، به کاهش آسیبپذیری زیرساختهای محلی کمک میکند.
وی در ادامه، اعتماد عمومی به پیامهای هشدار رسمی را از پیامدهای جایگاه معنوی امام جماعت دانست و افزود: ایجاد سازوکارهای پشتیبانی روانی پس از بحران از طریق جلسات معنوی، مشاورههای اخلاقی و استفاده از ظرفیت مناسبتهای مذهبی مانند هفته پدافند غیرعامل، نقشی اساسی در بازسازی روحیه اجتماعی دارد.
مدیرکل پدافند غیرعامل، تبیین وظایف و مسئولیتهای شهروندی، ارتقای سواد رسانهای، هشدار نسبت به خطر شایعات و جنگ شناختی، و تشویق مردم به مشارکت در رزمایشها و تمرینهای دفاع غیرعامل را از الزامات محله ایمن برشمرد و گفت: مسجد میتواند نقش مؤثر میانجیگری بین مردم و نهادهای اجرایی را در اجرای برنامههای پدافندی ایفا کند.
وی در پایان تأکید کرد: تثبیت مسجد بهعنوان پایگاه تابآوری محله، راهبردی مؤثر و پایدار برای ارتقای امنیت نرم، کاهش آسیبپذیریها و تقویت سرمایه اجتماعی در سطح محلی و ملی است.